الشيخ الجواهري

10

مجمع الرسائل ( فارسي )

( مسأله 7 ) : هرگاه دو مجتهد در فقاهت مساوى باشند و علم يا ظن ( 1 ) يا احتمال به تفاوت آن دو نفر با هم حاصل نشود ، شخص بعد از فحص و جستجو ، در تقليد هر يك مخير است ( 2 ) و اگر در اين صورت علم يا مظنه به أورعيت يكى ببرد تقليد اورع احوط است بلكه خالى از قوت نيست . ( مسأله 8 ) : اگر يكى از آن دو مجتهد مساوى ، اوثق در فتوى باشد اوثق مقدم است ( 3 ) ولى اعلم عادل بر اعدل عالم مقدم است ( 4 ) . ( مسأله 9 ) : هرگاه مقلد در مسأله بقاء بر تقليد ميت ، تقليد مجتهد حى را كرد كه بقاء را جايز يا واجب مى دانست ، بعد از فوت اين مجتهد بايد در اين مسأله نيز به مجتهد حى اعلم رجوع نمايد ( 5 ) .

--> ( 1 ) محقق حائرى : ظن در ابتداء تقليد معتبر است و اما در عدول به مجتهدى كه ظن به اعلميت او دارد احتياط در ترك عمل به ظن است ( * 1 ) . ( 2 ) ميرزاى شيرازى - محمد باقر شيرازى : و اگر در صورت عدم علم به تفاوت ، اخذ به احوط القولين نمايد ، به مقتضاى جزم رفتار نموده است و همچنين است هرگاه بعد از مرگ مجتهدى كه در حيات او از وى تقليد مى نموده ، كه اخذ به احوط از قول او و قول حى اعلم نمايد . محمد كاظم طباطبائى : اگر چه احوط در صورت دوم اخذ به احوط القولين است . ( 3 ) ميرزاى شيرازى : يعنى شدت اعتماد بر او بيشتر است . ( 4 ) محمد باقر شيرازى : اعلم عادل بر اعدل عالم در فتوى مقدم است ليكن در نيابت از حضرت ولى عصر ( عج ) و ولايت ، اعدل مقدم بر اعلم است . ( 5 ) محمد باقر شيرازى : تفصيل مطالب بيان گرديد . ( * 1 ) محمد باقر شيرازى : اگر ظن در مرحله بقاء باشد احوط و بلكه اقوى عدم عمل به آن است و اگر در حدوث و به صورت شك سارى باشد اظهر اعتبار آن است .